کتاب اقتصاد کشاورزی

اقتصاد کشاورزی شاخه تخصصی و مجزایی از علم اقتصاد است که با حوزه عملی و کاری گسترده ای که به لحاظ کمی و گستردگی در همه جای کشورها دارد و همچنين از جنبه کیفی و نیز تنوع ها در محصولات مختلف زراعی، باغی، دامی، شیلاتی و نظایر اینها وجود دارد که زمینه های فراوانی را برای فعالیت های مستقیم و غیر مستقیم فراهم می سازد. در این حوزه، کتاب ها، مجلات، جزوات و مقالات گوناگونی به رشته تحریر در آمده است که هر کدام از آنها در جایگاه خود و با گروه مخاطبانی که دارند، از اهمیت مختص به خود برخوردارند. در زمینه اقتصاد کشاورزی کتاب های متعددی از گذشته تاکنون نگاشته شده است که هر کدام از ویژگی های منحصر به فردی برخوردارند. دست اندرکاران تدریس این درس و نیز نویسندگان کتابی که پیش روی شماست با تجارب عملی و تدریس درس اقتصاد کشاورزی، معتقدند سر فصل ها و مطالبی که این درس را پوشش می دهند باید غالبا" از منظر خرد اقتصادی مورد توجه قرار گیرند، چرا که عوامل تولید، هزینه ها و کاهش آنها، قیمت، بهره وری و کارایی، مفاهیم درون بنگاهی هستند که لازمه درس اقتصاد کشاورزی است. مقایسه سر فصل های این کتاب با کتاب های موجود در بازار این مفهوم را القاء می کند که این درس بایستی بیشتر از جنبه تولید و تولید کننده و به صورت کاربردی مورد توجه خاص قرار گیرد و بنگاه های اقتصادی که در این بخش فعالیت می کنند ضمن اینکه بایستی گوشه چشمی به بازارهای داخلی و بین المللی حتی تامین نیازهای و افزایش تقاضای ناشی از جمعیت رو به تزاید و درآمدهای رو به افزایش داشته باشند، اما توجه خاص خود را بایستی روی بنگاه تولیدی، تکنولوژی مورد استفاده و کاربردهای آن برای افزایش تولید و افزایش بهره وری و کاهش هزینه ها صرف نمایند.

نویسندگان کتاب حاضر با سالیان طولانی تدریس دروس اقتصاد خرد و اقتصاد کشاورزی و سایر مباحثی که به چنین مفاهیمی مربوط می شوند، اندوخته های خود در این زمینه ها را جمع آوری و در قالب این کتاب عرضه نموده اند.

این کتاب، برای دانشجویان رشته اقتصاد کشاورزی و همچنین دانشجویانی که یا به لحاظ اجباری بودن این درس بایستی آن را بگذرانند و یا علاقمندان به دانستن کاربرد مفاهیم اقتصاد خرد در بخش کشاورزی و یا صاحبان بنگاه های اقتصادی که دست اندرکار چنین فعالیت هایی هستند، می تواند مفید واقع شود.

لازم به ذکر است در این کتاب علاوه بر مفاهیم خرد و مرتبط با بنگاه های اقتصادی کشاورزی، مفاهیم کلی و مرتبط کلی و مرتبط با بخش کشاورزی، بازارهای داخلی و بین المللی و نیز مفاهیم توسعه ای، همچون جایگاه کشاورزی و نیز نقش تکنولوژی در کشاورزی و غیره، متناسب با فصل های مختلف، مطالبی آورده شده است.

 تحولات روزافزون علم و فن آوری در حوزه های مختلف فعالیت های بشری و همچنین نیازهای رو به تزاید انسان، همگان و بویژه دست اندر کاران مربوط به دانش و دانش اندوزی را بر آن می دارد تا همگام با این تحولات و نیازها گام برداشته و پاسخگوی آنها باشند. اگر چه در مباحث مربوط به اقتصاد کشاورزی شاید تحولات عمیقی که نیاز به تغییرات گسترده ای باشد، نتوان پیدا کرد، اما چگونگی بیان مطالب و مفاهیم و شیوه استفاده از نرم افزارهای گوناگون و مدل های متفاوت می توانند جدید، نو و متمایز از شیوه های گذشته باشند. در کتاب حاضر سعی شده است در حد مقدور و بضاعت علمی نویسندگان به این مهم پرداخته شود. این کتاب در قالب ده فصل ساماندهی شده است، بطوری که در فصل اول توسعه اقتصاد و جایگاه کشاورزی در قالب مدل های گوناگون در خصوص توسعه بیان شده و نقش این بخش در توسعه اقتصاد و همچنین دلایل اهمیت بخش در توسعه اقتصادی تشریح گردیده است. در فصل دوم اقتصاد تولید کشاورزی به طور گسترده مطرح و علاوه بر استنتاج های نظری از تابع تولید، اصول تولید، | انواع توابع تولید مورد استفاده در کشاورزی به تفصیل بیان شده است. در این فصل همچنین تابع محصول کشاورزی و ماهیت، ساختار و طبقه بندی نهاده های کشاورزی آورده شده است. در فصل سوم تجزیه و تحلیل کاربرد توابع تولید در بخش کشاورزی به رشته تحریر در آمده و علاوه بر بازده نهایی و کاربرد آن و هزینه ها، مبانی نظری رابطه اندازه واحد کشاورزی و هزینه تولید نیز بیان شده است. در فصل چهارم برنامه ریزی خطی و کاربرد آن در بخش کشاورزی و عناصر اصلی مدل سازی و حل آن بیان گردیده است. در فصل پنجم عرضه کشاورزی، عوامل مؤثر بر عرضه، تابع عرضه و خصوصیات عرضه و همچنین حالت های خاص آن آورده شده است. در فصل ششم تابع تقاضای محصولات کشاورزی و عوامل مؤثر بر آن و رابطه بین کشش تقاضا و در آمد تولید کنندگان به تفصیل بیان شده است. در فصل هفتم مبحث مهم قیمت گذاری از جنبه های گوناگون مبانی نظری قیمت گذاری محصولات کشاورزی، روش های مختلف تثبیت قیمت، تعرفه ها، یارانه ها و مطالب مربوط به آنها و ایرادات و اثرات منفی سیاست های قیمت گذاری به تفصیل بیان شده است. در فصل هشتم بازار محصولات کشاورزی مورد بحث قرار گرفته و در قالب بازارهای بین المللی، داخلی، بازاریابی محصولات کشاورزی و روش های آن مطالبی آورده شده است. در فصل نهم بحث نظامهای بهره برداری و شیوه های تولید و نیز مالکیت در کشاورزی و مطالبی در این زمینه ها در حد لازم بیان شده و بالاخره در فصل دهم نقش تکنولوژی در بخش کشاورزی، اهمیت، انتقال و انواع تغييرات تکنولوژی آورده شده است.